Platform helpt bij traumazorg voor kinderen

Signalen van trauma bij kinderen worden vaak niet opgepikt. Kinderen en ouders vragen daardoor niet op tijd hulp. Gelukkig is het herkennen van signalen en doorverwijzen eenvoudiger geworden met het platform www.traumaexperts.nl Trudy Mooren, traumaexpert bij Stichting Centrum ’45, was nauw betrokken bij de ontwikkeling van het platform. “Mijn vraag is altijd: Wat is de beste traumazorg voor kinderen?”

Kinderen en jongeren maken soms heftige gebeurtenissen mee, zoals seksueel geweld, een ernstig ongeluk of een nare vluchtgeschiedenis uit een oorlogsgebied. Sommigen verwerken dit op een natuurlijke manier, anderen hebben hulp nodig. “Daarvoor moet de eerste lijn de signalen wel tijdig herkennen en de juiste hulp inschakelen”, aldus Trudy Mooren van Stichting Centrum ’45, onderdeel van Arq Psychotrauma Expert groep. “Als iemand op jonge leeftijd geen of een onjuiste behandeling krijgt, kan dat gevolgen hebben tot ver in de volwassenheid. Ik ben dan ook heel blij dat we via traumaexperts.nl verwijzers kunnen ondersteunen bij signalen herkennen en doorverwijzen.”

Verschillende doelgroepen

Het platform helpt hulpverleners op meerdere manieren. “We hebben een ‘traumacheck’ opgenomen, een tool met dertien vragen die helpt bij inzicht geven wat er aan de hand is. Verder kan de verwijzer lezen wat hij moet doen als hij een trauma denkt te herkennen en wat mogelijke traumabehandelingen zijn. Daarnaast is het team van Trauma Experts telefonisch bereikbaar voor consultatie en advies.”

Het platform is ontstaan uit het samenwerkingsverband tussen zes instellingen die werken voor kinderen en gezinnen die ernstig ingrijpende gebeurtenissen hebben meegemaakt. “De instellingen hebben allemaal verschillende doelgroepen: kinderen van veteranen, vluchtelingen en asielzoekers, slachtoffers van huiselijk geweld en vechtscheidingen, slachtoffers van seksueel geweld, prostitutie en mensensmokkel en kinderen die een ernstig ongeluk of ziekte hebben meegemaakt. De samenwerking is zo mooi omdat we met elkaar leren wat de meest effectieve traumazorg is voor die verschillende doelgroepen.”

Verschillende therapieën

Bij het samenwerkingsverband is voortdurend aandacht voor wat nou het beste werkt bij wie. De vraag is bijvoorbeeld voor wie tools als KidNET en EMDR het meest geschikt zijn. “Met KidNET – NET staat voor Narrative Exposure Therapy – maken kinderen een verhaal van wat er gebeurd is. Deze therapie is vooral onderzocht en effectief gebleken bij vluchtelingen. De kinderen maken een levenslijn en leggen bloemen bij mooie gebeurtenissen en stenen bij zware gebeurtenissen. De ordening is heel veel zinvol, als er veel is gebeurd in korte tijd.”

Bij seksueel geweld zoals een verkrachting gaat het vaak meer om die ene interfererende gebeurtenis die de wereld op zijn kop zet. “Dan is EMDR, Eye Movement Desensitization and Reprocessing, vaak een goede therapie. Daarbij moet het slachtoffer nadenken over wat toen gebeurde en hoe hij of zij er zich nu bij voelt. De samenwerking tussen de instellingen is erop gericht dat we resultaten van verschillende therapieën uitwisselen en zo de hulpverlening zo effectief mogelijk maken.”

Kinder- en jeugdjaren

De belangstelling voor hulp aan kinderen ontstond al vroeg bij Trudy. Ze studeerde  ontwikkelingspsychologie, promoveerde op een onderzoek naar verwerking van ervaringen van vluchtelingen uit Bosnië-Herzegovina en bestudeerde de late gevolgen van de oorlogsjaren onder de kinderen van de Japanse bezetting in voormalig Nederlands-Indië. “Ik werk veel met kinderen van oorlogsgetroffenen. Toen ik ermee begon in de jaren negentig was er nog geen aandacht voor. De teneur was: Ach, de kinderen groeien er wel overheen. Maar we moeten tijdig de kinderen helpen en zo voorkomen dat ze op latere leeftijd verkeerde keuzes maken als gevolg van de dingen die eerder gebeurden.”

“Ik zie dat de kinder- en jeugdjaren in elke volwassene die ik behandel een rol spelen en dat de ervaringen die zij als kind opdoen nog meewerken. Het nieuwe platform is onze kans om kinderen te ondersteunen, om te voorkomen dat ze later vastlopen. Daarbij is het vaak belangrijk om de ouders te betrekken. Dikwijls is er bij meer dan een gezinslid iets aan de hand. Maar mijn eerste vraag blijft altijd: Wat is de beste traumazorg voor de kinderen? Ik wil snappen wat hen helpt.”

Trauma Experts bestaat uit Psychotraumacentrum GGZ Kinderen en Jeugd Rivierduinen, Traumacentrum De Bascule, Kinder- en Jeugdtraumacentrum Haarlem, Fier, Stichting Centrum ’45, partner in Arq, Landelijk Psychotraumacentrum Kinderen en Jongeren UMC Utrecht.

Stichting Achmea Slachtoffer en Samenleving subsidieerde het project Trauma Experts. Vereniging Achmea verstrekt jaarlijks de financiële middelen aan Stichting Achmea Slachtoffer en Samenleving.