Laat me gewoon mijn werk doen

“‘Je hoeft maar een agent in uniform de straat op te sturen en er staat al iemand met een camera klaar.” Dat is wat Jurriaan Jacobs van Impact hoorde bij zijn onderzoek naar agressie tegen professionals via sociale media “Feit is dat professionals steeds vaker worden gefilmd en dat het materiaal wordt verspreid via sociale media. Hoe ga je daarmee om? Dat interesseert me niet alleen als onderzoeker, maar ook als vrijwilliger bij de brandweer, waarvoor ik nu in opleiding ben.”

Aan het woord is Jurriaan Jacobs, beleidsadviseur bij Impact, een expertisecentrum voor nazorg bij schokkende gebeurtenissen. “Ik heb me tijdens mijn studie bestuurskunde gespecialiseerd in de vraag wat de moderne vormen van druk zijn waar politiemedewerkers, brandweerlieden en andere mensen in ‘hoogrisicoberoepen’ mee te maken hebben. Filmen en online plaatsen van beeldmateriaal horen daarbij. Bij Impact wilden we onderzoeken wat de effecten daarvan zijn.”

Grote rode auto

“Ik ben zelf in opleiding voor vrijwilliger bij de brandweer. Ik heb te maken met mensen die iedere dag in de frontlinie staan en uit de grond van hun hart er iets moois van willen maken. Hoe houd je jezelf dan staande? Vanuit die persoonlijke interesse heb ik me aangemeld. En het is natuurlijk een jeugddroom: wat is nou mooier dan in een grote rode auto met blauwe zwaailichten te rijden?

Op een gegeven moment ging ik mee met de brandweer. Er was iemand in het water gevallen. Toen we aankamen, stonden er vijf mensen filmpjes te maken. Ik kon het rationaliseren: Iedereen doet zijn werk goed, dat mogen ze best filmen. Maar ik had makkelijk praten, ik stond aan de zijlijn. Als je het water in moet omdat er iemand in ligt, denk je: Laat me gewoon mijn werk doen.”

Levens redden

“Brandweer en politie komen vaak in crisissituaties terecht en dan moeten ze direct handelen. Filmen is voor hen op dat moment niet problematisch. Ze maken zich er niet druk over, daar redden ze geen levens mee. Maar als ze even later beelden terugzien op internet, is dat heel vervelend. Zeker als de reacties negatief zijn. Of bedreigend. Zoals een foto van een agent op Facebook met de tekst: ‘5000 euro voor het adres van deze persoon, dan mollen we hem.’ De professional wordt direct aangesproken via sociale media, maar heeft niet de mogelijkheid om te reageren.

Belangrijk is dan ook dat organisaties hieraan aandacht besteden. Medewerkers moeten voorbereid worden op de mogelijkheid van filmen. En ze moeten weten dat het niet erg als het gebeurt, als ze vanuit hun professie handelen. Ondersteuning en vertrouwen vanuit de organisatie zijn cruciaal. Sta als één man achter de professional die gefilmd is en toon dat vertrouwen naar buiten toe. In praktische trainingen willen we organisaties hiervan bewust maken. Zo maken we professionals én organisaties weerbaarder.”

Stichting Achmea Slachtoffer en Samenleving (SASS) subsidieerde het onderzoek van Impact. Het eindrapport leest u hier. Vereniging Achmea verstrekt jaarlijks financiële middelen aan SASS.